بانکی که به سالن صعود تبدیل شد؛ روایتی از نوآوری در دل تاریخ

در گوشه‌ای از محله دانشگاهی سیاتل، ساختمانی سفیدپوش با نمای سفالین به قدمت بیش از یک قرن، داستانی شگفت‌انگیز از تلفيق گذشته و حال را روایت می‌کند. ساختمان «یونیورسیتی نشنال بانک» که از سال ۱۹۱۲ تا ۲۰۱۸ به مدت ۱۰۶ سال میزبان بانک‌های مختلف بود، حالا به یکی از خلاقانه‌ترین سالن‌های صخره‌نوردی جهان تبدیل شده است. این پروژه که توسط «سیاتل بولدرینگ پراجکت» (Seattle Bouldering Project) در پاییز ۲۰۲۴ افتتاح شد، نشان می‌دهد که چگونه می‌توان یک بنای تاریخی را بدون تخریب هویت آن، به فضایی پویا و مدرن برای جامعه تبدیل کرد.

از گاوصندوق تا سونا؛ بازتعریف فضاهای تاریخی

شاید جذاب‌ترین بخش این داستان، نحوه استفاده از گاوصندوق‌های عظیم بانک باشد. گاوصندوق اصلی با دری به ضخامت ۳.۵ فوت، که روزگاری گنجینه‌ای از پول و اشیای قیمتی را در خود جای می‌داد، اکنون به یک سونای مادون‌قرمز با ظرفیت ۲۶ نفر تبدیل شده است. در گاوصندوق دیگری که محل نگهداری صندوق‌های امانات بود، دو وان آب سرد برای ریکاوری تعبیه شده است. این انتخاب هوشمندانه، نه تنها از فضای موجود به بهترین شکل استفاده کرده، بلکه تجربه‌ای منحصربه‌فرد برای مراجعان ایجاد کرده است؛ غوطه‌وری در آب سرد در دل یک گاوصندوق تاریخی، ترکیبی است که شاید در هیچ جای دیگری نتوان آن را یافت.

ساختمان که در سال ۲۰۲۲ به عنوان یک اثر تاریخی ثبت شد، بازسازی گسترده‌ای را تجربه کرد. شرکت مالک یعنی «هانترز کپیتال» که در سال ۲۰۲۰ ساختمان را از ولز فارگو خریداری کرد، حدود ۱۸ ماه را صرف به‌سازی و نوسازی تأسیسات فرسوده آن کرد که شامل سیستم اعلام حریق، لوله‌کشی، تقویت سازه در برابر زلزله و استانداردسازی فضاها برای افراد دارای معلولیت می‌شد. این تیم مراقبت کرد تا در کنار تمام این به‌روزرسانی‌ها، جزئیات معماری اصیل ساختمان مانند ستون‌های مرمرین، سقف‌های طاقی شکل و حتی ماشین‌های قدیمی شست‌وشوی سکه‌ها را حفظ کند.

معماری‌ای از جنس پارکور و اسکیت

نکته جالب‌توجه دیگر، رویکرد تیم سازنده به طراحی دیواره‌هاست. برت یسن، مسئول طراحی فضاهای صعود در سیاتل بولدرینگ پراجکت، تیم خود را نه از میان سازندگان حرفه‌ای سالن‌های صعود، بلکه از میان اسکیت‌بازان و بی‌ام‌ای‌بازان حرفه‌ای استخدام کرده است. به گفته یسن، این افراد که پیشتر رمپ‌های اسکیت‌پارک برای افراد مشهور در سراسر جهان ساخته بودند، توانایی‌های خارق‌العاده‌ای در خم کردن و شکل‌دهی به چوب دارند و این مهارت را برای ساخت دیواره‌های خمیده و ارگانیک این سالن به کار گرفته‌اند. این رویکرد باعث شده تا هر سالن این مجموعه، دیواره‌های منحصربه‌فرد خود را داشته باشد و برخلاف بسیاری از سالن‌ها که از دیواره‌های پیش‌ساخته استفاده می‌کنند، فضایی کاملاً بدیع و شبیه‌ به صخره‌های طبیعی خلق کند.

ساخت دیواره‌ها در این ساختمان تاریخی، چالش‌های خاص خود را داشت. به دلیل محدودیت ورودی‌های باریک، تمام مصالح سنگین از جمله اسکلت فلزی، دنده‌های چوبی و ورق‌های دیواره‌ها، از طریق یک پنجره در طبقه دوم وارد ساختمان شدند. همچنین به دلیل کف چوبی سالن رقص قدیمی، امکان استفاده از لیفتراک وجود نداشت و تیم سازنده مجبور شدند تمام سازه را بر روی داربست بسازند. تمام این پیچیدگی‌ها در حالی انجام شد که عملیات ساختمانی سایر بخش‌های ساختمان نیز هم‌زمان پیش می‌رفت.

فضایی فراتر از یک سالن ورزشی

سالن جدید سیاتل بولدرینگ پراجکت با مساحتی حدود ۲۲,۰۰۰ فوت مربع (حدود ۲۰۴۴ متر مربع) در سه سطح، صرفاً یک فضای صخره‌نوردی نیست. حدود ۷,۰۰۰ فوت مربع از این فضا به دیواره‌های صعود با ارتفاع ۱۴ تا ۱۷ فوت اختصاص یافته است. اما آنچه این مجموعه را از یک سالن معمولی متمایز می‌کند، امکانات جانبی آن است. طبقه همکف علاوه بر بخش‌هایی از دیواره‌ها، میزبان فضای بدنسازی، فروشگاه تجهیزات و یک فضای کار اشتراکی است. طبقه پایین نیز به استودیوی یوگا و بخش اسپا اختصاص دارد. به گفته کارا استون، مدیر این شعبه، این مجموعه به عنوان «سومین مکان» (Third Place) طراحی شده؛ جایی فراتر از خانه و محل کار که مردم برای ارتباط با یکدیگر و جامعه به آنجا می‌آیند.

این رویکرد نشان‌دهنده تحول در صنعت سالن‌های صعود است؛ فضاهایی که از یک مکان صرفاً ورزشی به مراکز اجتماعی چندمنظوره تبدیل شده‌اند. شاید بتوان گفت این بازسازی موفق، الگویی است برای استفاده مجدد از بناهای تاریخی در سراسر جهان: حفظ هویت و اصالت گذشته، در آغوش کشیدن نیازهای مدرن جامعه، و خلق تجربه‌ای که هم برای تاریخ‌دوست‌ها و هم برای ماجراجویان امروزی جذاب باشد. در واقع، این پروژه نشان می‌دهد که چگونه یک ساختمان ۱۱۲ ساله می‌تواند با حفظ ریشه‌های خود، هویتی تازه و پویا پیدا کند و به جایگاهی برای شکوفایی جامعه تبدیل شود.